Wyobraź sobie, że ktoś bliski codziennie przynosi ci pełny dzban świeżej wody ze swojego źródła. Nie musisz jej sam nosić ani martwić się, skąd ją wziąć: po prostu jest. To piękny gest, a woda smakuje wyśmienicie. Wystarczy jednak, że pewnego dnia ten ktoś nie przyjdzie, a ty zostajesz z niczym. A sam dawno już zapomniałeś, gdzie jej szukać.
W poprzednich wpisach wspomniałem o źródłach bijących w nas samych oraz o tych zatrutych, które lepiej omijać. Tym razem skupię się na ludziach, czyli źródłach zewnętrznych, które potrafią przynieść nam wodę pod same drzwi.
Z tego tekstu dowiesz się, co dobrego mogą dać ci inni i co się dzieje, gdy ich woda nagle przestaje płynąć. Zobaczysz, kiedy bez cudzej pomocy naprawdę się nie obejdzie i jak czerpać od innych bez zawłaszczania ich źródeł i uzależniania ich od siebie. Na koniec wyjaśnię, dlaczego w pierwszej kolejności trzeba zadbać o własne źródło.
Kiedy inni napełniają twoją studnię
Zacznijmy od dobrych stron, bo tych jest sporo.
Ukochana osoba żyje własnym życiem, a kiedy się spotykacie, czerpiecie radość ze wzajemnej obecności. Cieszycie się bliskością i głębokimi rozmowami, a po takim wieczorze twoja studnia jest pełniejsza niż wcześniej.
Przyjaciel, który wyciąga cię na piwo, opowiada o trudnych sprawach, które go spotkały. Wtedy to ty stajesz się dla niego źródłem ukojenia: woda płynie od ciebie do niego i napełnia jego studnię. A kiedy ty znajdziesz się w kłopocie, zapewne on odwdzięczy się tym samym.
Mówca motywacyjny, którego słuchałeś, inspiruje cię do działania. Wychodzisz z sali pełen energii, choć jeszcze rano nie miałeś siły wstać z łóżka. Ta woda napełnia cię jednak tylko na chwilę. Po kilku dniach zapał mija, bo nie płynął z twojego wnętrza. Inspirator może wskazać ci drogę do własnego źródła, ale przy cudzym wodopoju na dłuższą metę nie przeżyjesz.
We wszystkich tych sytuacjach ktoś napełnia cudzą studnię: raz inni tobie, raz ty innym. To jednak nie czyni dającego źródłem tej drugiej osoby. Przynosi wodę tak długo, jak długo sam chce i może ją nosić.
Kiedy ktoś napełnia twoją studnię, nie staje się przez to twoim źródłem. Woda, którą ci daje, może przestać płynąć w każdej chwili.
Kiedy woda przestaje płynąć
Kłopot zaczyna się wtedy, gdy przyzwyczaimy się do regularnych dostaw. Jeśli bliska osoba przestanie mieć ochotę na spotkania lub na jakiś czas zniknie z naszego życia, zostajemy bez wody. A to potrafi mocno zaboleć.
Spójrzmy na dzieci opuszczające dom rodzinny, czy to wyjeżdżając na studia, czy zaczynając własne życie. Rodzice zostają sami. Jeśli matka poświęciła im większość swojego życia, nagle traci to, co nadawało jej codzienności sens. Strumień, który przez lata płynął wartko, zmienia się w kapiącą strużkę. Zostaje jej czekanie ze szklanką na ten jeden moment, gdy dziecko wpadnie w odwiedziny.
Jeszcze niebezpieczniej bywa w relacjach partnerskich. Ktoś, kto całe swoje szczęście uzależnił od drugiej osoby, łatwo ulega iluzji, że jest ona jego jedynym źródłem i jedynym powodem do życia. Stąd już krótka droga do zaborczości: odcinania partnera od świata i chorobliwej zazdrości o nowe znajomości z obawy przed utratą jedynego źródła szczęścia.
W poprzednim wpisie pisałem o ludziach zawłaszczających cudze źródła. Tutaj widać ten mechanizm od środka: za zaborczością bardzo często stoi zwykły lęk przed tym, że woda nagle przestanie płynąć.
Z czasem taki człowiek, przez przypadek lub nieuwagę, może trafić na kilka zatrutych źródeł. Traci pracę, wpada w nałóg, traci grunt pod nogami. Zagląda do własnego wnętrza coraz rzadziej, aż w końcu zupełnie traci z nim kontakt. Jeśli znajdziemy się po drugiej stronie takiej relacji, stajemy się dla niego jedynym wodopojem. Musimy wtedy nie tylko napoić siebie, ale też codziennie utrzymywać przy życiu drugiego człowieka. Stajemy się jego więźniami, bo bez nas nie jest w stanie sobie poradzić.
Kiedy naprawdę potrzebujesz cudzej wody
Bywają jednak sytuacje, w których bez wody od innych po prostu się nie obejdzie: choroba, utrata pracy, rozstanie, śmierć kogoś bliskiego. Z przyczyn niezależnych od nas nasze źródło na jakiś czas przestaje bić albo zostaje zasypane i sami nie mamy siły go odkopać.
Kiedy latem wysychają studnie w całej wsi, przyjeżdża beczkowóz. Nikt nie wstydzi się wtedy stanąć z wiadrem w kolejce. Ale też nikt rozsądny nie zakłada, że cysterna będzie przyjeżdżać już zawsze. Pije się z niej, żeby przetrwać, a w tym czasie pogłębia się własną studnię.
Z pomocą innych ludzi jest tak samo: przyjęcie jej w kryzysie jest czymś naturalnym i nie ma w tym nic wstydliwego. Trzeba tylko pamiętać, żeby jak najszybciej stanąć na nogi i wrócić do swojego źródła, zanim cudza woda stanie się jedyną, jaką znamy.
Pomoc innych w kryzysie to woda, która pozwala przetrwać. Nie zastąpi jednak twojego własnego źródła, więc wracaj do niego, gdy tylko staniesz na nogi.
Dwie zasady czerpania od innych
Czerpanie ze źródeł innych osób powinno odbywać się według dwóch prostych zasad:
- Nie traktuj cudzego źródła jak własności. Druga osoba to odrębny byt. Może zmienić zdanie, zniknąć, oddalić się. Nie da się jej przywłaszczyć.
- Bierz i dawaj tylko z dobrej woli. Ktoś napełnia nasze naczynie wyłącznie wtedy, gdy sam tego chce. Analogicznie: my dzielimy się własną energią i talentami tylko wtedy, gdy wypływa to z naszej nieprzymuszonej woli.
Łamanie tych zasad szybko się mści. Próba zawłaszczenia czyjegoś źródła zazwyczaj kończy się utratą dostępu do niego. I odwrotnie: nasze własne źródło wysycha, gdy ktoś zmusza nas do dzielenia się wodą.
Wyobraź sobie, że uwielbiasz gotować. Kiedyś sam zapraszałeś rodzinę na obiady, bo sprawiało ci to radość. Z czasem wszyscy uznali za pewnik, że każde święta organizujesz ty, dla dwudziestu osób, i nikt już nie pyta, czy masz na to ochotę. Ta sama czynność, która kiedyś cię napełniała, zaczyna cię wyczerpywać. Zmieniło się tylko jedno: z prezentu zrobił się obowiązek.
Albo pomyśl o znajomym, który odzywa się tylko wtedy, gdy czegoś potrzebuje: przeprowadzka, pożyczka, znowu niedziałająca drukarka. Za każdym razem pomagałeś, a on znikał do następnego razu. Kiedy znów zobaczysz jego imię na ekranie telefonu, trudno ci będzie odebrać z entuzjazmem. Nawet jeśli nie chcesz się na nim odgrywać, raczej nie będziesz pałał chęcią do pomagania komuś, kto latami wysysał z ciebie energię.
Kiedy to ty wydzielasz wodę
Jest jeszcze sytuacja odwrotna, o której łatwo zapomnieć: to my możemy próbować uzależnić innych od siebie. Nie trzeba do tego złych intencji. Wystarczy, że dawkujemy wodę tak, aby nikt nie odszedł od naszej studni.
Rodzic, który wspiera dorosłe dziecko finansowo, ale tylko dopóki żyje ono według jego scenariusza. Partner, który na przemian okazuje czułość i ją wycofuje, żeby druga osoba stale zabiegała o jego uwagę. Kolega z pracy, który nie dzieli się wiedzą, bo woli być niezastąpiony. Każdy z nich nalewa innym po trochu, by musieli ciągle wracać po więcej.
Przez jakiś czas to działa. Jednak ludzie, którym dawkujemy wodę, prędzej czy później zaczynają kopać własne studnie albo szukają wody gdzie indziej. A ci, którzy zostają, nie trwają przy nas z radości, lecz z pragnienia. Taka relacja nikomu nie daje już nic dobrego.
Najpierw własne źródło
Jeśli przestrzegamy tych zasad, z łatwością znajdziemy w innych ludziach inspirację. Dzięki nim możemy wejść na wyższy poziom i odkryć nieznane dotąd obszary własnej osobowości.
Najważniejsze jest jednak posiadanie własnego źródła, a najlepiej kilku. Wtedy cały czas mamy dopływ świeżej wody i nie podejmujemy impulsywnych decyzji ze strachu, że jej zabraknie. Nie trzymamy się kurczowo drugiego człowieka i nie liczymy każdej kropli, którą od niego dostajemy.
Wtedy to my stajemy się inspiracją dla innych. Osobą, z którą chcą spędzać czas, a nie kimś, kto żeruje na ich energii.
Kto ma własne źródło, nie trzyma się innych ze strachu przed pragnieniem. Dzięki temu staje się kimś, z kim inni naprawdę chcą być.
Podsumowując
To naturalne, że potrzebujesz miłości, bliskości i inspiracji od innych. Oni naprawdę potrafią napełnić twoją studnię po brzegi. Nie masz jednak kontroli nad ich źródłem, a płynąca z niego woda może w każdej chwili ustać.
Nie rość sobie praw do cudzej wody. Zadbaj przede wszystkim o dopływ z własnego wewnętrznego źródła, tak aby to inni chcieli czerpać z ciebie. A kiedy twoja studnia jest pełna, dziel się nią z własnej woli: pomóż komuś w kryzysie, dodaj mu sił. Wtedy obecność innych będzie wzbogacać twoje życie, a nie nim dyktować.
Korzystaj z wody, którą dają ci inni, póki płynie, ale nigdy nie przestawaj dbać o własne źródło.